راهنمای نویسندگان درباره استفاده از هوش مصنوعی در نگارش مقالات
مجله مهندسی اکوسیستم دانشگاه کاشان در راستای حفظ اصالت علمی، شفافیت پژوهشی و رعایت اصول اخلاق در نشر، سیاستهای خود را در خصوص استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) در فرآیند پژوهش و نگارش مقالات به شرح زیر اعلام مینماید.
۱. کلیات
منظور از ابزارهای هوش مصنوعی، سامانههایی نظیر ChatGPT، Copilot، Gemini، DALL·E، Midjourney و ابزارهای مشابه در حوزه نگارش، تحلیل داده، مدلسازی، تولید تصویر و پردازش اطلاعات است.
استفاده از این ابزارها تنها در صورتی مجاز است که نقش کمکی داشته و منجر به نقض اصالت علمی، تولید محتوای غیرواقعی یا گمراهکننده نشود.
۲. موارد استفاده غیرمجاز
موارد زیر مصداق تخلف علمی تلقی میشوند:
تولید متن مقاله یا بخشهای اصلی آن بدون مشارکت فکری نویسندگان
تولید، دستکاری یا شبیهسازی دادهها و نتایج بدون افشای شفاف
کپی مستقیم متون تولیدشده توسط هوش مصنوعی
تولید تفسیر علمی، نتیجهگیری یا بحث مقاله توسط هوش مصنوعی
معرفی ابزارهای هوش مصنوعی بهعنوان نویسنده یا همنویسنده
۳. موارد استفاده مجاز (مشروط به افشا)
استفاده از هوش مصنوعی در موارد زیر مجاز است، مشروط بر آنکه بهصورت شفاف در مقاله ذکر شود:
ویرایش زبانی، بهبود نگارش و افزایش خوانایی متن
کمک در تحلیل آماری، پردازش دادهها یا تصویر
توسعه یا بهینهسازی کدهای محاسباتی و مدلسازی
سازماندهی منابع و استنادات (با مسئولیت صحت منابع)
۴. الزام به شفافسازی
نویسندگان موظفاند در صورت استفاده از هوش مصنوعی، نوع ابزار و نحوه استفاده از آن را در بخش «روشها» یا «سپاسگزاری» مقاله ذکر کنند.
نمونه بیان صحیح:
«در این پژوهش از ابزار ChatGPT صرفاً جهت بهبود ساختار نگارشی متن و کمک در توسعه کدهای محاسباتی استفاده شده است. مسئولیت علمی محتوا بر عهده نویسندگان میباشد.»
۵. مسئولیت نویسندگان
مسئولیت کامل صحت دادهها، تحلیلها و نتایج بر عهده نویسندگان است.
ارجاع علمی باید صرفاً به منابع انسانی معتبر انجام شود، نه خروجیهای هوش مصنوعی.
استفاده از AI نباید جایگزین قضاوت علمی، تحلیل تخصصی و تفکر انتقادی نویسندگان شود.
۶. ارزیابی و پیامدها
مقالات ارسالی از نظر رعایت این دستورالعمل بررسی میشوند. در صورت عدم رعایت:
مقاله رد خواهد شد؛
مقالات منتشرشده ممکن است از آرشیو نشریه حذف شوند؛
مراتب به مراجع ذیربط دانشگاهی اطلاع داده خواهد شد.
۷. تأیید نویسندگان
ارسال مقاله به مجله مهندسی اکوسیستم بهمنزله پذیرش کامل این دستورالعمل و تعهد نویسندگان به رعایت اصول اخلاق پژوهش است.