https://deej.kashanu.ac.ir/ مهندسی اکوسیستم بیابان fa daily 1 Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0330 Sun, 23 Aug 2026 00:00:00 +0330 https://deej.kashanu.ac.ir/article_115548.html در مناطق خشک و نیمه‌خشک، کاهش منابع آب سطحی ناشی از رشد جمعیت، توسعه کشاورزی و تغییرات اقلیمی فشار شدیدی بر آبخوان‌ها وارد کرده است. ایران، به‌ویژه در بخش کشاورزی، با افت جدی آب‌های زیرزمینی روبه‌روست. حوضه قروه–دهگلان در استان کردستان نمونه‌ای شاخص از این بحران است؛ به‌طوری‌که کمبود سالانه ۲۵ تا ۲۶ میلیون مترمکعب آب کشاورزی و خشکی تابستانه موجب کاهش تجمعی ۹۰.۲ میلیون مترمکعبی حجم سه آبخوان اصلی طی سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۲۱ شده است. پیش‌بینی‌های اقلیمی تحت سناریوهای SSP نیز کاهش ۶ تا ۱۷ درصدی رواناب ورودی سدها و افزایش کمبود آب تا ۵۷ میلیون مترمکعب در سال تا افق ۲۰۴۵ را نشان می‌دهد. این پژوهش با استفاده از مدل WEAP و مدل IHACRES، اثر سناریوهای مختلف مدیریت تقاضا را بررسی کرد. نتایج نشان داد که اگرچه هر یک از سناریوهای مدیریتی به‌تنهایی اثرات مثبتی دارند، اما سناریوی تلفیقی بیشترین اثربخشی را داشته و با کاهش شیب افت سالانه آبخوان‌ها و بهبود متوسط ۸.۸۷ درصدی، امکان بازگشت برخی آبخوان‌ها به شرایط اولیه و کاهش فشار بر منابع سطحی را فراهم می‌کند. این رویکرد الگویی کاربردی برای مدیریت پایدار آب در حوضه‌های خشک ایران است. https://deej.kashanu.ac.ir/article_115549.html پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تأثیر تغییرات اقلیمی بر پتانسیل انرژی بادهای فراساحلی در سواحل بوشهر انجام شد. در این مطالعه، چگالی و توان باد با استفاده از تابع توزیع وایبول محاسبه و امکان استحصال انرژی و شاخص‌های اقتصادی آن با نرم‌افزارInVEST ارزیابی شد. داده‌های سرعت باد با استفاده از مدل اقلیمی CESM2 تحت سناریوهای SSP2-4.5، SSP3-7.0 و SSP5-8.5 برای دوره 2025 تا 2050 شبیه‌سازی گردید. برای تحلیل عدم‌قطعیت، از شبیه‌سازی مونت‌کارلو استفاده شد و تحلیل حساسیت تورنادو جهت شناسایی پارامترهای اثرگذار بر هزینه تمام‌شده انرژیبه‌کار رفت. نتایج نشان داد مدلCESM2 توانایی مناسبی در بازسازی داده‌های تاریخی سرعت باد دارد. میانگین سرعت باد در دوره مشاهداتی 78/5 متربرثانیه بود و در دورة آینده تحت سناریوهای مختلف به 1/6 تا 7/6 متربرثانیه افزایش می‌یابد. هر توربین 5 مگاواتی قادر به تولید 5/17 گیگاوات‌ساعت انرژی است و مزرعه بادی 20 توربینی می‌تواند تا 475 گیگاوات‌ساعت انرژی سالانه تولید کند. مقدار LCOE از 015/0 به 010/0 دلار به‌ازای هر کیلووات‌ساعت کاهش می‌یابد. نتایج مونت‌کارلو نشان‌دهنده پراکندگی LCOE تحت عدم‌قطعیت ورودی‌ها بود و تحلیل تورنادو نشان داد سرعت باد مهم‌ترین عامل اثرگذار بر LCOE است. در مجموع، نتایج بیانگر ظرفیت مناسب سواحل بوشهر برای توسعه پایدار انرژی باد فراساحلی است.