دوره 10، شماره 30 - ( 3-1400 )                   جلد 10 شماره 30 صفحات 52-64 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


چکیده:  

مدیریت جامع آبخیزها مستلزم مشارکت دست‌اندکاران، به‌ویژه آبخیزنشینان است و آگاهی از علل مشارکت نکردن مردمی در برنامه‌های آبخیزداری، نقطۀ عطف تحقق اهداف مدیریت آبخیزهاست. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، طبقه‌بندی و اولویت‌بندی این عوامل از منظر کارشناسان و آبخیزنشینان آبخیز بزیجان شهرستان محلات انجام شد. بدین ‌منظور ابتدا این عوامل بر اساس مرور منابع، پرسش از کارشناسان و نیز مصاحبۀ حضوری با ساکنان منطقه مشخص و طبقه‌بندی شد. سپس پرسش‌نامه‌های دوبه‌دو زوجی و لیکرت به‌عنوان ابزار اندازه‌گیری تهیه و روایی پرسش‌نامه‌ها مبتنی بر نظرات کارشناسان تأیید شد. در نهایت پس از تعیین حجم نمونه توسط فرمول کوکران و تکمیل 101 پرسش‌نامه‌، با کاربرد فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی و نیز آزمون فریدمن، شاخص‌ها و زیرشاخص‌های مؤثر بر مشارکت نکردن پایدار مردمی در طرح‌های آبخیزداری آبخیز بزیجان اولویت‌بندی شد. بر مبنای نتایج، از منظر کارشناسان و آبخیزنشینان عامل آموزشی و ترویجی مهم‌ترین شاخص در مشارکت نکردن مردم است. کارشناسان معتقدند زیرشاخص‌های «تمرکز قدرت تصمیم‌گیری طراحی و اجرا در ادارۀ ‌کل» و «بالا بودن سن ساکنان» بیشترین نقش را در مشارکت نکردن داشت، درحالی‌که آبخیزنشینان نقش سن ساکنان را بی‌تأثیر دانسته و از نظر ایشان زیرشاخص‌های «نارضایتی از نتایج پروژه‌ها توسط ساکنان آبخیز» و «نادیده گرفتن منافع ساکنان آبخیز به‌عنوان انگیزۀ اقتصادی مستقیم» بیشترین نقش را داشته‌اند. هر دو گروه، اعتقادی به وجود و نقش اختلافات قومی و محلی نداشتند ولی آنچه در بررسی کلی می‌توان به آن اشاره کرد، عدم آشنایی و توجه به اهداف و نیازهای دو گروه بود.

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: علوم و مهندسی آبخیزداری
دریافت: 1398/12/6 | پذیرش: 1399/9/23 | انتشار: 1400/4/4

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه مهندسی اکوسیستم بیابان می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Desert Ecosystem Engineering Journal

Designed & Developed by : Yektaweb