دوره 6، شماره 15 - ( 6-1396 )                   جلد 6 شماره 15 صفحات 87-100 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


چکیده:  
پایش خشک‌سالی یکی از عوامل مهم و کلیدی در مدیریت ریسک خشک‌سالی است و کاربرد نمایه‌های خشک‌سالی ازجمله شاخص بارش استاندارد (SPI) ابزار مفیدی در این راستا می‌باشند. هدف این تحقیق، ارزیابی و پهنه‌بندی ریسک خشک‌سالی‌ها در سال‌ها و دورۀ بازگشت‌های مختلف در حوضۀ کرخه است. به ‌این منظور شاخص بارش استاندارد (SPI) به‌عنوان شاخص منتخب برای بررسی خشک‌سالی‌ها در 33 ایستگاه داخل و خارج حوضه در پنج مقیاس زمانی مورداستفاده قرار گرفت. نتایج نشان داد که کمترین مقدار SPI مربوط به ایستگاه گوار کرمانشاه، شدید‌ترین تداوم از نظر بزرگی خشک‌سالی‌ها متعلق به ایستگاه بیدرود خوزستان و طولانی‌ترین تداوم مربوط به ایستگاه جوکار همدان بوده است. نقشه‌های گسترۀ ریسک خشک‌سالی برای دورۀ بازگشت‌های متفاوت نشان داد که در دورۀ بازگشت پنج‌ساله، نواحی شمال (ایستگاه بوانه استان کردستان)، شمال ‌شرقی (استان همدان) و شمال ‌غربی (استان کرمانشاه) حوضه از نظر خطر ریسک خشک‌سالی مستعدترند. این وضعیت برای دورۀ بازگشت ده‌ساله بیشتر شامل نواحی شمالی (ایستگاه بوانه استان کردستان)، شمال‌ غربی (استان کرمانشاه) و مرکزی (شمال استان خوزستان) حوضه می‌شود. استعداد خطر خشک‌سالی برای دورۀ بازگشت بیست‌ساله، بیشتر نواحی شمالی (ایستگاه بوانه استان کردستان) و شمال‌ غربی (استان کرمانشاه) را تحت تأثیر قرار داده است، درحالی‌که برای دورۀ بازگشت پنجاه‌ساله، علاوه‌بر نواحی شمالی (ایستگاه بوانه استان کردستان) و شمال‌ غربی (استان کرمانشاه)، نواحی شمال‌ شرقی (استان همدان) نیز در معرض خطر خشک‌سالی قرار گرفته است. نتیجۀ کلی نشان می‌دهد که نواحی پیرامونی حوضه، مخصوصاً نواحی شمال ‌غربی، شمالی، شمال‌ شرقی و بخش‌های کمی از نواحی شرقی و جنوب‌ شرقی، مستعدترین مناطق تحت تأثیر خشک‌سالی هستند و با افزایش دوره‌های بازگشت، از میزان شدت ریسک خشک‌سالی کاسته می‌شود.
 
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: آب و هوا
دریافت: ۱۳۹۶/۱/۲۷ | پذیرش: ۱۳۹۶/۴/۷ | انتشار: ۱۳۹۶/۶/۵