دوره 4، شماره 6 - ( 3-1394 )                   جلد 4 شماره 6 صفحات 43-54 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


چکیده:  

فرسایش خاک و مشکلات ناشی از آن به‌عنوان یکی از موضوعات اساسی در زمینه‌های زیست‌محیطی، منابع طبیعی و کشاورزی مطرح است و امروزه شناخت این موضوع و مسائل مربوط به آن، باید بیش از پیش باید مورد توجه قرار بگیرد. در این راستا، استفاده از روش‌های جدید به‌جای روش‌های سنتی در جهت شناخت صحیح‌تر و اعمال برنامه‌ریزی‌های مناسب‌تر ضروری است. هدف از این پژوهش، بررسی فرسایش‌پذیری استان کهگیلویه و بویراحمد با استفاده از عامل فرسایش‌پذیری خاک (K)، در ارتباط با برخی از خصوصیات مؤثر در فرسایش‌پذیری با استفاده از روش‌های زمین‌آمار است. در این مطالعه، 42 نمونۀ خاک با پراکنش مکانی مناسب برای تعیین مقادیر شن‌ریز، رس، سیلت و مواد آلی‌، در عمق 0 تا 30 سانتی‌متری خاک برداشت شد و مورد مطالعه قرار گرفت و در نهایت، عامل فرسایش‌پذیری خاک به‌دست آمد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از بررسی توزیع مکانی پارامتر‌های شن‌ریز، رس‌، و مواد آلی، واریوگرام با مدل‌نمایی و برای پارامتر سیلت، واریوگرام با مدل گوسی و برای عامل فرسایش‌پذیری خاک نیز، واریوگرام با مدل خطی، مناسب‌ترین واریوگرام‌ها بودند. نتایج حاصل از مقایسۀ روش‌های زمین‌آمار و روش‌های معین نشان داد که برای ترسیم  نقشه‌های شن‌ریز، رس و عامل فرسایش‌پذیری، روش کریجینگ معمولی و برای تعیین نقشۀ مواد آلی و سیلت نیز، روش کریجینگ ساده با داشتن کمترین مقدار خطای RMSE، مناسب‌ترین روش‌ها هستند. با توجه به نقشۀ به‌دست‌آمده از ضریب فرسایش‌پذیری خاک (K)، کمترین مقدار فرسایش‌پذیری به میزان 0/86 در قسمت شمال شرقی تا 0/53 در قسمت جنوب‌ غربی محدودۀ مطالعاتی است. همچنین نتایج همبستگی بین خصوصیات مؤثر در فرسایش‌پذیری در تطابق با عامل فرسایش‌پذیری خاک (K) نشان داد که بین مواد آلی و رس با عامل فرسایش‌پذیری به‌ترتیب با مقادیر 0/01 R2=-/064 P< و P1،  R2=-0/97 همبستگی منفی و  معنی‌دار و  بین میزان شن‌ریز با مقادیر  P<0/01 ،  R2=0/73 همبستگی مثبتی و معنی‌دار وجود دارد. بین مقادیر سیلت با عامل فرسایش‌پذیری خاک (P <0/05،  R2=0/28  نیز همبستگی ضعیفی وجود دارد. نتایج همبستگی بسیار بالای مقایر رس با عامل (k) نشان می دهد که رس با افزایش پایداری خاکدانه‌ها نقش مهمی در کاهش فرسایش‌پذیری خاک دارد و همچنین مواد آلی با افزایش پایداری خاکدانه و افزایش نفوذپذیری آب به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم نقش قابل‌توجهی در کاهش فرسایش خاک در منطقه مطالعاتی دارد.

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۳/۱۱/۲۰ | پذیرش: ۱۳۹۴/۲/۱۴ | انتشار: ۱۳۹۴/۳/۳۰

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
کد امنیتی را در کادر بنویسید

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه مهندسی اکوسیستم های بیابان می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2015 All Rights Reserved | Desert Ecosystems Engineering Journal

Designed & Developed by : Yektaweb