دوره 9، شماره 26 - ( 2-1399 )                   جلد 9 شماره 26 صفحات 61-72 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


چکیده:  
با جمع‎آوری آب باران و ذخیره‎سازی آن با استفاده از شیوه‎های مختلف ذخیرۀ نزولات آسمانی در مناطق خشک کشور، اراضی فاقد پتانسیل کشاورزی، در جهت ایجاد پوشش گیاهی به کار گرفته می‎شود که در نتیجۀ آن، کاهش تبخیر، رواناب و اتلاف آب و افزایش ذخیرۀ آب زیرزمینی حاصل خواهد شد. هدف از این تحقیق، تأثیر شیوه‏های مختلف ذخیرۀ نزولات آسمانی بر حفظ رطوبت خاک و برخی از خصوصیات رویشی نهال‎های بومی گونۀ مغیر (Acacia oerfota (Forssk.) Schweinf) در حوزۀ زوجی و معرف دهگین استان هرمزگان است. خصوصیات رویشی و کیفی نهالها شش ماه پس از تولید، اندازه‎گیری و سپس به سامانه‎های آبگیر باران هلالی، لوزی، پیتینگ و شاهد انتقال یافت. چاله‎هایی با ابعاد40×40×40 سانتی‎متر در وسط سامانه‎های هلالی، پیتینگ و انتهای ضلع سامانۀ لوزی جهت کاشت نهال‎ها حفر شد. همۀ سامانه‎ها عمود در جهت شیب احداث شده است. شایان ذکر است برای پلات شاهد نیز در منطقه‎ای هم‎شیب با سایر سامانه‎ها و فاصلۀ متوسط 2 متر از یکدیگر، چاله‎های کاشت نهال حفر شد. چهار ماه پس از کاشت نهال در دورۀ بارش و ثبت پنج واقعۀ بارندگی، خصوصیات رویشی و کیفی نهال‎ها در سامانه‎ها و همچنین رطوبت خاک 24 ساعت پس از هر بارش بررسی و با استفاده از آنالیز واریانس دوطرفه مقایسه شد. درجۀ شادابی نهال‎ها در شاهد با مقدار 86/2 در درجۀ متوسط طبقه‎بندی قرار گرفته و به‎طور معنی‎داری کمتر از مقدار آن در شیوه‎های مختلف جمع‎آوری نزولات آسمانی بود. میانگین رویش قطری و ارتفاعی در سامانۀ هلالی 95/1 میلی‌متر و 12/10 سانتی‎متر بود که اختلاف معنی‎داری با شاهد در سطح 5% داشت. این نتایج نشان می‎دهد این اختلاف رویش تصادفی نبوده بلکه تحت‌تأثیر شیوه‎های مختلف ذخیرۀ نزولات آسمانی است. درصد رطوبت در سامانه‎های هلالی، لوزی، پیتینگ و شاهد (24 ساعت پس از بارش) به‎ترتیب 46/13، 95/11، 5/11 و 34/10 درصد بود که اختلاف معنی‎داری با یکدیگر داشتند. بنابراین اختلاف رطوبت، واقعی بوده و ناشی از عملکرد شیوه‎های مختلف ذخیرۀ نزولات آسمانی است. نتایج همبستگی بین خصوصیات رویشی و رطوبت خاک با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون نیز نشان داد رطوبت خاک با احتمال 99%، اثر مستقیم مثبتی بر قطر یقه و ارتفاع نهال‎ها دارد. طبق نتایج، در شرایط طبیعی در منطقۀ دهگین، سامانۀ هلالی با بهبود بهتر ذخیرۀ نزولات و کاهش اتلاف آب و درنتیجه افزایش رطوبت خاک در مقایسه با شاهد، میکروکلیمای مناسب‎تری را برای رویش گیاه فراهم می‎کند.
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: جنگلداری
دریافت: 1398/2/31 | پذیرش: 1398/7/28 | انتشار: 1399/3/30

Extended Abstract [PDF 678 KB]  (21 دریافت)
ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه مهندسی اکوسیستم بیابان می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2020 All Rights Reserved | Desert Ecosystem Engineering Journal

Designed & Developed by : Yektaweb