دوره 5، شماره 12 - ( 9-1395 )                   جلد 5 شماره 12 صفحات 123-135 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


چکیده:  

اثر عوامل محیطی بر شاخص‌های تنوع و غنای گونه‌ای در اکوسیستم‌های شکنندۀ اطراف پلایا‌ها کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین این پژوهش به‌منظور بررسی اثر جهت جغرافیایی و فاصله از قشر نمکی پلایا بر شاخص‌های ترکیب و تنوع گونه‌ای در پلایای سیرجان واقع در استان کرمان انجام شد. انتخاب فواصل ده، هزار و دوهزار متری در چهار جهت جغرافیایی اصلی اطراف قشر نمک (شمال، جنوب، شرق و غرب) با استفاده از دستگاه موقعیت‌یاب GPS و پیمایش صحرایی به‌عمل آمد. در امتدادی عمود بر جهت، نمونه‌برداری پوشش گیاهی در هر لاین فاصله به کمک رلوه (با ابعادی معادل روش حداقل سطح) در اوایل اردیبهشت 1395، با سه تکرار به‌صورت سیستماتیک انجام شد. پس از تعیین شاخص‌های تنوع هر واحد نمونه در نرم‌افزارهای PAST و BIO-DAP، تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها به‌صورت تجزیۀ واریانس (ANOVA) و مقایسۀ میانگین‌ها با آزمون چنددامنه‌ای دانکن انجام شد. نتایج نشان داد اثر اصلی متغیرهای جهت جغرافیایی و فاصله از پلایا و نیز اثر متقابل آن‌ها بر تمامی شاخص‌های تنوع و غنای گونه‌ای، معنی‌دار بود. در تمامی جهت‌های جغرافیایی در فواصل 10 متری از قشر نمکی پلایا به‌دلیل غالبیت تک‌بعدی گونه گیاهی Halocnemum strobilaceum و عدم حضور پررنگ سایر گونه‌های گیاهی، شاخص‌های چیرگی (دی و برگر) و یکنواختی جاکارد حداکثر و شاخص‌های غنا (منهینگ، مارگارف و فیشر) و تنوع (شانون‌ـ وینر، سیمسون) حداقل بود. به‌علت حضور بالای سایر گونه‌های گیاهی همراه با گیاه شورروی Halocnemum strobilaceum در فاصلۀ هزار متری از قشر نمکی در همۀ جهت‌ها (به‌استثنای جهت غرب) تمامی شاخص‌های غنا و تنوع برعکس شاخص‌های چیرگی و یکنواختی افزایش معنی‌داری داشت و این وضعیت در فاصلۀ دوهزار متری در اکثر شاخص‌ها حفظ شد. با توجه به توسعۀ پهنای نوار تک‌گونۀ گیاهی Halocnemum strobilaceum با تنوع گونه‌ای بسیار پایین، جمعیتی ضعیف و غیریکنواخت با افزایش فاصله از پلایا در سمت غرب، احتمال گسترش خطر بیابان‌زایی و تخریب سرزمین در این جهت بیشتر از سایر جهت‌هاست.

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اکولوژی
دریافت: ۱۳۹۵/۸/۴ | پذیرش: ۱۳۹۵/۱۰/۸ | انتشار: ۱۳۹۵/۱۰/۸

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
کد امنیتی را در کادر بنویسید

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه مهندسی اکوسیستم های بیابان می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2015 All Rights Reserved | Desert Ecosystems Engineering Journal

Designed & Developed by : Yektaweb