دوره 5، شماره 11 - ( 6-1395 )                   جلد 5 شماره 11 صفحات 21-32 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


چکیده:  

اکوسیستم‌های خشک و بیابانی بخش اعظم سرزمین ایران را در بر گرفته است. این مناطق، مورد بهره‌برداری جوامع محلی منطقه قرار می‌گیرند؛ ازاین‌رو با توجه به اهمیت حفظ و توسعۀ اکوسیستم‌های طبیعی مناطق خشک و بیابانی، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر به‌کارگیری اقدامات حفاظت از مراتع از سوی بهره‌برداران، با استفاده از ترکیبی از روش‌های پیمایش و مطالعۀ موردی در مراتع خشک و بیابانی شهرستان بردسکن انجام گرفت. جمع‌آوری داده‌ها از طریق بررسی اسناد، گروه‌های متمرکز، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و مصاحبه‌های ساختاریافته از طریق پرسشنامه، با نمونه‌ای تصادفی متشکل از 222 بهره‌بردار در شهرستان بردسکن که به روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای انتخاب‌ شده بودند صورت گرفت؛ و درنهایت داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Spss تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد دانش بهر‌ه‌برداران دربارۀ نقش، اهمیت و عوامل مؤثر بر تخریب مراتع نسبتاً بالا بود، ولی اقدام آن‌ها درخصوص عملیات مکانیکی در حد کم گزارش شد. همچنین نتایج نشان داد اقدام آن‌ها در زمینۀ عملیات بیولوژیک و مدیریت چرا با اجرای طرح‌های مرتع‌داری همراه با تعامل بهره‌برداران با نهادهای بیرونی، شرکت در دوره‌های ترویجی، افزایش تحصیلات و افزایش سطح اراضی زراعی و باغی رابطۀ مثبت و معنی‌داری دارد. همچنین براساس تحلیل مسیر، 37 درصد تغییرات اقدام بهره‌برداران در مورد حفاظت از مراتع، به‌وسیلۀ متغیرهای اقدامات اصلاحی/احیایی مراتع، دانش افراد در مورد اقدامات حفاظتی، روابط با کارشناسان منابع طبیعی، تحصیلات و تعداد دوره‌هایی که فرد شرکت کرده بود، تبیین می‌شد. می‌توان نتیجه گرفت فعالیت‌های آموزشی و روابط با کارشناسان می‌تواند در افزایش دانش بهره‌برداران و اقدام بیشتر و پایداری بهره‌برداری از مراتع تأثیرگذار باشد.

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۴/۱۲/۲ | پذیرش: ۱۳۹۵/۶/۲۸ | انتشار: ۱۳۹۵/۶/۲۸

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
کد امنیتی را در کادر بنویسید

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به نشریه مهندسی اکوسیستم های بیابان می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2015 All Rights Reserved | Desert Ecosystems Engineering Journal

Designed & Developed by : Yektaweb